Overbelasting van het elektriciteitsnet: de impact op jouw energie en hoe gas helpt
De vraag naar stroom stijgt: warmtepompen, elektrische wagens, inductiekoken, zonnepanelen, meer belasting vanuit de industrie… Het elektriciteitsnet moet al die pieken en dalen opvangen, op elk moment van de dag. Maar wat als er op een bepaald ogenblik méér elektriciteit gevraagd (of ingevoed) wordt dan het net veilig kan transporteren?
In deze blog leggen we eenvoudig uit hoe het elektriciteitsnet werkt, wat er kan gebeuren wanneer het net overbelast raakt, en welke rol gas speelt als flexibele energiebron.
Hoe werkt het elektriciteitsnet?
Het elektriciteitsnet is een gigantisch netwerk van productie, transport en distributie.
- Productie: elektriciteitscentrales, windparken, zonnepanelen, import uit het buitenland.
- Transport (hoogspanning): verplaatst grote hoeveelheden stroom over lange afstanden.
- Distributie (middenspanning/laagspanning): brengt stroom tot bij woningen en bedrijven.
Belangrijk om te weten: elektriciteit is lastig op te slaan op grote schaal. Daarom moet het aanbod continu in balans blijven met de vraag. Als iedereen tegelijk laadt, kookt en verwarmt, ontstaat er druk op kabels, transformatoren en onderstations. En is er te weinig vraag naar stroom, dan kan dat zorgen voor stroomoverschotten.
Wat gebeurt er als het elektriciteitsnet overbelast raakt?
Een overbelasting van het elektriciteitsnet kan verschillende gevolgen hebben, afhankelijk van de ernst en de plek.
1) Spanningsproblemen en kwaliteitsverlies
Als het net te zwaar belast wordt, kan de spanning dalen of instabiel worden. Gevolgen:
- verlichting flikkert;
- gevoelige apparatuur kan storingen ondervinden;
- omvormers van zonnepanelen kunnen tijdelijk uitschakelen.
2) Beveiligingen treden in werking
Netten zijn beveiligd. Bij te hoge belasting kunnen systemen automatisch ingrijpen om schade te voorkomen:
- delen van het netwerk worden ontlast;
- bepaalde verbindingen worden afgeschakeld;
- stroom wordt omgeleid (als er alternatieve routes zijn).
3) Afschakeling of gecontroleerde onderbreking (in zeldzame gevallen)
In extreme gevallen kan er gekozen worden voor selectieve afschakeling (rolling blackouts) om te vermijden dat een groter gebied uitvalt. Dat gebeurt niet “zomaar”, maar is wel een laatste veiligheidsmiddel als de balans echt in gevaar komt.
4) Structurele impact: wachttijden en beperkingen
Ook zonder stroomonderbreking kan overbelasting van het elektriciteitsnet leiden tot:
- vertragingen bij nieuwe aansluitingen;
- beperkingen op extra vermogen (bv. voor laadinfrastructuur);
- nood aan verzwaring van de aansluiting of slimme sturing.
Welke rol speelt gas bij een overbelast elektriciteitsnet?
Gas (zoals aardgas of LPG/propaan) kan helpen op twee manieren: in het energiesysteem én bij jou thuis of in je bedrijf.
Gas in het energiesysteem: snelle flexibiliteit
Gasgestookte centrales kunnen relatief snel op- en afregelen. Daardoor zijn ze geschikt om:
- pieken in verbruik op te vangen (wanneer vraag plots stijgt);
- variabele productie (zon/wind) te balanceren;
- reservevermogen te leveren als buffer.
Met andere woorden: wanneer het elektriciteitsnet onder druk staat, kan gas (via flexibele productie) bijdragen aan stabiliteit.
Benieuwd naar ons aanbod gas? Ontdek er hier alles over.
Gas bij jouw thuis: (gedeeltelijk) onafhankelijk van het elektriciteitsnet
Wil je (deels) onafhankelijk van het elektriciteitsnet zijn of je risico op piekdruk verlagen? Dan kan gas een praktische aanvulling zijn, bijvoorbeeld voor:
- koken op gas (stabiel, direct regelbaar);
- ruimteverwarming of bijverwarming (bv. in combinatie met een hybride systeem);
- warm water op momenten dat je elektrische verbruik al hoog is;
- toepassingen met propaan (LPG), ook waar geen aardgasaansluiting is.
Gas betekent niet “alles vervangen”, maar wel slim combineren zodat je elektriciteitsvraag tijdens piekmomenten minder hoog is.
Waarom een combinatie van gas en elektriciteit vaak logisch is
De energietransitie is niet zwart-wit. Voor veel gezinnen en bedrijven is een mix het meest realistisch. Dit zijn typische voordelen van gas en elektriciteit naast elkaar.
Elektriciteit – sterk in:
- efficiëntie (bv. warmtepomp bij milde temperaturen);
- lokale productie met zonnepanelen;
- elektrificatie van mobiliteit.
Gas – sterk in:
- hoge energiedichtheid (veel warmte uit compacte opslag/aanvoer);
- snelle en krachtige warmte (bv. koken of piekverwarming);
- flexibiliteit als aanvulling bij piekverbruik;
- oplossingen die (deels) onafhankelijk van het elektriciteitsnet kunnen werken (bv. propaan in een tank* of flessen).
De kunst is: je systeem zo kiezen dat het betrouwbaar, comfortabel én toekomstgericht is.
*Let op, je gascondensatieketel (en eventueel je thermostaat) werkt sowieso op elektriciteit. Het verbruik is zeer laag, maar volledig onafhankelijk van het elektriciteitsnet ben je dus niet.
Lees meer over de pros en cons van gas en elektriciteit.
Enkele praktische tips om overbelasting van het elektriciteitsnet te vermijden
Je kunt zelf ook bijdragen aan minder overbelasting van het elektriciteitsnet, zonder comfort te verliezen.
- Spreid je verbruik: laad je elektrische wagen niet altijd tijdens de avondpiek.
- Gebruik slimme timers voor boiler, vaatwasser, droogkast, etc.
- Combineer technologie: bv. hybride verwarming voor piekmomenten.
- Kijk naar een alternatieve energiebron voor specifieke toepassingen (zoals koken of bijverwarming).
Laat je installatie controleren: correcte dimensionering zorgt voor hoge efficiëntie en voorkomt piekbelasting.
Slimme energieoplossingen
Als energiepartner denkt Antargaz graag mee over oplossingen met gas (zoals propaan/LPG) die je comfort verhogen en je elektriciteitsverbruik op piekmomenten helpen verlagen. Zo bouw je aan een energievoorziening die beter bestand is tegen druk op het elektriciteitsnet.
Wil je weten wat in jouw situatie het meest logisch is (elektrisch, gas of een combinatie)? Antargaz helpt je graag op weg.
